AGROSTRATEG – Strategiczny program B+R w sektorze rolnym

Co jeszcze warto wiedzieć o Strategicznym programie B+R w sektorze rolnym – AGROSTRATEG?

Budżet konkursu

Całkowity budżet I konkursu to 300 mln zł.

Zakres tematyczny

Obszar T1. Zrównoważona produkcja roślinna oraz poprawa żyzności gleby 

Zagadnienia badawcze objęte obszarem tematycznym:

1. Poprawa jakości gleb (odkwaszenie, wzrost zawartości próchnicy, pierwiastków biogennych oraz mikroelementów) i zrównoważone zarządzanie glebą.
2. Poprawa jakości roślin (w tym z przeznaczeniem do uprawy ekologicznej), m.in. z wykorzystaniem najnowszych metod z zakresu biologii molekularnej i technik inżynierii genetycznej (w tym nowych technik genomowych – NGT) i tradycyjnych technik hodowli roślin, w celu zwiększenia odporności roślin na agrofagi, adaptacji do zmian klimatu, zwiększenia wartości odżywczej, dostarczenia związków bioaktywnych oraz uzyskania cech ułatwiających zbiór, przechowywanie i przetwórstwo.
3. Działania mające na celu znaczną redukcję stosowania nawozów sztucznych i środków ochrony roślin, ze szczególnym uwzględnieniem metod biologicznej ochrony roślin.
4. Opracowanie nowych, bardziej efektywnych formulacji nawozów o kontrolowanym uwalnianiu, minimalizujących wpływ na środowisko.
5. Optymalizacja produkcji roślin wysokobiałkowych w celu zapobiegania deficytowi białkowemu oraz uniezależnienia od importu pasz wysokobiałkowych.
6. Waloryzacja bioodpadów poprzez ich wykorzystanie, w tym w produkcji nawozów organiczno-mineralnych.
7. Zwiększenie możliwości plonotwórczych roślin przy zachowaniu zrównoważonej uprawy.
8. Racjonalne wykorzystanie zasobów naturalnych, uwzględniające problemy zmieniającego się klimatu, w tym technologie uprawy ograniczające wpływ niekorzystnych zjawisk suszy i niedoborów wody.
9. Poprawa bezpieczeństwa surowców pochodzenia roślinnego, m.in. poprzez podniesienie poziomu identyfikacji/wykrywania i eliminacji źródeł zanieczyszczeń chemicznych, fizycznych i mikrobiologicznych.
10. Opracowanie i rozwój technik hodowlanych i produkcyjnych uwzględniających mikrobiologiczną bioróżnorodność gleb i roślin, w tym rozwój prac badawczych związanych z rolą mikroorganizmów glebowych w symbiozie z roślinami oraz opracowanie technologii hodowli roślin zdolnych do efektywnej współpracy z mikroorganizmami poprawiającymi dostępność składników odżywczych oraz technologii poprawiających mikrobiom gleby.

Obszar T2. Zrównoważona produkcja zwierzęca  

Zagadnienia badawcze objęte obszarem tematycznym:

1. Wdrożenie nowoczesnych metod zintegrowanego zarządzania zdrowiem zwierząt gospodarskich, ze szczególnym uwzględnieniem ograniczenia stosowania leków weterynaryjnych, w tym antybiotyków, poprzez zastosowanie alternatywnych rozwiązań, takich jak bakteriofagi, fitobiotyki, probiotyki czy immunomodulatory. Celem jest jednoczesne podniesienie odporności zwierząt oraz jakości i wydajności produkcji.
2. Optymalizacja warunków środowiskowych i żywieniowych w celu obniżenia emisji gazów cieplarnianych (CH₄, N₂O, NH₃), zmniejszenia zużycia wody oraz zwiększenia dobrostanu zwierząt, poprzez zastosowanie precyzyjnych technologii żywienia, wentylacji, mikroklimatu i zarządzania przestrzenią.
3. Rozwój technologii i procedur ograniczających straty i marnotrawstwo surowców pochodzenia zwierzęcego na każdym etapie łańcucha produkcji, w tym odzysk wartościowych frakcji. Zastosowanie technologii służących zagospodarowaniu odpadów z produkcji zwierzęcej, takich jak obornik i gnojowica, z wykorzystaniem do produkcji biogazu, nawozów organicznych czy komponentów paszowych. Działania te mają na celu zamknięcie obiegu materii i ograniczenie presji na środowisko.
4. Poprawa bezpieczeństwa mikrobiologicznego i fizykochemicznego pasz oraz surowców pochodzenia zwierzęcego, poprzez kontrolę jakości, bioasekurację, detekcję skażeń i standaryzację metod produkcji i przechowywania.
5. Proponowanie rozwiązań i działań na rzecz dobrostanu zwierząt i bioetyki produkcji zwierzęcej, uwzględniających dostęp zwierząt do naturalnych zachowań, zmniejszanie stresu, eliminację kontrowersyjnych praktyk oraz wykorzystanie systemów monitorowania dobrostanu z użyciem czujników i AI.
6. Poprawa bezpieczeństwa mikrobiologicznego i fizykochemicznego nawozów organicznych pochodzenia zwierzęcego, z uwzględnieniem ich wykorzystania w rolnictwie przy jednoczesnym ograniczeniu zagrożeń dla zdrowia publicznego i środowiska.

Obszar T3. Rolnictwo cyfrowe – wykorzystanie technologii i analizy danych do optymalizacji produkcji roślinnej i zwierzęcej 

Zagadnienia badawcze objęte obszarem tematycznym:

1. Oprogramowanie do zarządzania gospodarstwem w czasie rzeczywistym – platformy integrujące dane z sensorów (gleba, mikroklimat, zwierzęta), teledetekcji, IoT i analizy obrazu do rekomendacji precyzyjnych zabiegów agrotechnicznych i zootechnicznych.
2. Precyzyjne sadzenie, siew i nawadnianie – zaawansowane systemy nawigacji i planowania pól, sterujące także systemami kropelkowymi, pozwalające optymalizować rozmieszczenie roślin oraz zużycie wody.
3. Teledetekcja i geolokalizacja – wykorzystanie konstelacji satelitarnych, dronów i GNSS do monitorowania stanu upraw, wczesnego wykrywania stresów, chorób i szkodników oraz szybkiego reagowania na zjawiska pogodowe.
4. Inteligentna aplikacja nawozów i środków ochrony roślin – maszyny i rozwiązania umożliwiające zmienną dawkę agrochemikaliów oraz metody niechemiczne (np. mechaniczne odchwaszczanie) w czasie rzeczywistym.
5. Precyzyjna produkcja zwierzęca – systemy monitorujące dobrostan, żywienie, aktywność i zdrowie zwierząt (czujniki noszone, kamery 3D, RFID) oraz algorytmy AI służące indywidualnemu dawkowaniu pasz i wczesnej diagnostyce chorób.
6. Autonomiczne roboty polowe i Rolnictwo 4.0 – integracja robotyki, IoT i łączności 5G/6G w celu automatyzacji siewu, zbioru, oprysków, pielenia  i innych operacji z minimalnym zużyciem zasobów i energii.
7. Zaawansowane metody nawadniania – systemy sterowane danymi z czujników wilgotności gleby i warunków atmosferycznych, dynamicznie dostosowujące dawki wody do bieżących potrzeb upraw.
8. Zarządzanie produktami chemicznymi i redukcja emisji – rozwiązania optymalizujące zużycie nawozów, ŚOR, energii i paliw oraz minimalizujące emisję gazów cieplarnianych.
9. Monitoring gleb i wód – sieci sensorów wraz z analizą danych satelitarnych wspierające racjonalne gospodarowanie zasobami naturalnymi i zapobieganie degradacji środowiska.
10. Zintegrowane platformy Big Data i AI – modelowanie plonów, symulacje digital twin gospodarstw, optymalizacja łańcucha dostaw i wsparcie decyzji przy ryzyku klimatycznym.
11. Systemy danych i interoperacyjność – otwarte standardy komunikacji pozwalające łączyć informacje z różnych źródeł (pole, zwierzęta, pogoda) w ramach rolnictwa precyzyjnego.
12. Traceability i łańcuch wartości – systemy blockchain oraz cyfrowe paszporty produktów rolnych zapewniające transparentność, bezpieczeństwo żywności i zarządzanie emisjami w całym cyklu życia produktu.

Obszar T4. Innowacyjne techniki rolnicze – alternatywne metody rolnicze  

Zagadnienia badawcze objęte obszarem tematycznym:

1. Rozwój systemów bezglebowej uprawy roślin, takich jak rolnictwo wertykalne, hydroponika, akwaponika.
2. Opracowanie technologii hodowli roślin w warunkach klimatu zamkniętego (np. rozwój systemów uprawy roślin w warunkach kontrolowanych, takich jak szklarnie oraz zastosowanie sztucznej inteligencji do optymalizacji warunków wzrostu roślin, w celu prowadzenie optymalnej hodowli niezależnie od warunków atmosferycznych.
3. Optymalizacja systemów melioracji i nawadniania, które są dostosowane do specyficznych potrzeb upraw, zmniejszając zużycie wody.
4. Wykorzystanie energii odnawialnej w rolnictwie poprzez zastosowanie instalacji OZE, takich jak agrowoltaika, biogazownie i turbiny wiatrowe  w systemach rolniczych.

Cele szczegółowe Strategicznego programu B+R w sektorze rolnym – AGROSTRATEG:

1. Wzrost wykorzystania nowoczesnych i innowacyjnych technologii lub technik w rolnictwie, w tym technologii cyfrowych lub rolnictwa precyzyjnego.
2. Przystosowanie produkcji roślinnej do wymagań związanych ze zmianami klimatycznymi, zasadami zrównoważonej produkcji lub ograniczeniem stosowania chemii rolnej.
3. Dostosowanie produkcji zwierzęcej do wymagań dotyczących dobrostanu, zrównoważonej produkcji lub redukcji wykorzystania leków weterynaryjnych.
4. Zwiększenie efektywności wykorzystania zasobów naturalnych, wydłużanie cyklu życia produktów lub minimalizowanie ilości wytwarzanych odpadów.

Sposób oceny wniosków w Programie AGROSTRATEG:

Ocena projektów składa się z dwóch etapów: oceny wstępnej i merytorycznej.

Ocena wstępna przeprowadzana jest przez pracowników NCBR, na podstawie informacji zawartych we wniosku oraz wyjaśnień udzielonych przez wnioskodawcę. W ramach oceny wstępnej weryfikowane jest czy wniosek spełnia wszystkie kryteria oceny wstępnej. W przypadku wniosków spełniających wszystkie kryteria oceny wstępnej przeprowadzana jest ocena merytoryczna.

Ocena merytoryczna – etap nr 1 przeprowadzana jest przez ekspertów, na podstawie informacji zawartych w załączniku do wniosku – Fiszka projektowa. Wnioskodawca nie jest wzywany do poprawienia lub uzupełnienia fiszki. Ocena przeprowadzana jest przez panel ekspertów bez spotkania z udziałem wnioskodawcy.

Ocena merytoryczna – etap nr 2 przeprowadzana jest po uzyskaniu pozytywnej oceny w etapie nr 1, na podstawie informacji zawartych we wniosku oraz wyjaśnień udzielonych przez wnioskodawcę na spotkaniu panelowym.